Promotieonderzoek ‘Het incasseren van ongenoegen: deurwaarders en schuldenaren’ gepubliceerd (met commentaar/opinie Paul Otter)

Marjolein Odekerken heeft  onder leiding van prof. dr. Alex Brenninkmeijer en prof. dr. Frank Bovenkerk haar promotieonderzoek ‘Het incasseren van ongenoegen: deurwaarders en schuldenaren’ succesvol afgerond. Het betreft een empirisch onderzoek naar conflictueuze interacties tussen deurwaarders en schuldenaren aan de deur (kwalitatief en kwantitatief). Op 4 december 2017 vond haar promotie in Utrecht plaats.

Download het onderzoek (PDF, 500 pagina’s) ‘Het incasseren van ongenoegen: deurwaarders en schuldenaren’.

Commentaar / opinie Paul Otter 

Gerechtsdeurwaarders stonden centraal in het promotieonderzoek van criminologe / rechtssociologe Marjolein Odekerken, dat deze week uitkwam. Een van haar bevindingen is dat gerechtsdeurwaarders soms zelf conflicten uitlokken met hun gedragingen.

In de uitnodiging van de promotie staat dat ‘de van oudsher pacificerende functie van de gerechtsdeurwaarder naar de achtergrond is verdwenen. Hij lokt met zijn gedragingen nu zelf conflicten uit, in plaats van die te voorkomen’. Dat is even slikken voor deze blogger, die gerechtsdeurwaarder is….

Pacificerende functie

Eerst even over de ‘van oudsher pacificerende functie’. Zijn gerechtsdeurwaarders dan vredestichters? Ja, in zekere vorm wel. In ons rechtssysteem willen we eigenrichting uitsluiten. Recht wordt gesproken door rechters en uitgevoerd door gerechtsdeurwaarders. Die gerechtsdeurwaarder is onafhankelijk en onpartijdig en daar ligt zijn pacificerende taak. Als de schuldeiser zelf beslag zou mogen leggen, is de kans op escalatie groot. Daarom verbiedt de wet zijn aanwezigheid zelfs. Die taak is exclusief aan gerechtsdeurwaarders toebedeeld. Daarmee hebben gerechtsdeurwaarders dus
inderdaad een pacificerende, of de-escalerende taak.

Conflicten uitlokken?

Lokken gerechtsdeurwaarders zelf met hun gedragingen conflicten uit? Mijn eerste reactie is ontkennen en gelijk de verdediging in. Ik doe dit werk al vijfentwintig jaar. In die tijd heb ik eigenlijk verbazingwekkend weinig escalatie meegemaakt. Natuurlijk wel gespannen en emotionele mensen, maar dat is logisch bij een beslag of ontruimingen. Gebeurt er dan niets? Helaas zijn er wel incidenten en helaas soms zelfs serieuze incidenten. Elk incident is er een te veel. De Koninklijke Beroepsorganisatie van Gerechtsdeurwaarders (KBvG) is daarom actief op zowel de preventie als vervolging van deze incidenten.

Andere invulling sociale rol

Het proefschrift van Odekerken doornemend (isbn 9789462904415) komt een vraag bij me op. Odekerken geeft herhaaldelijk aan dat gerechtsdeurwaarders hun sociale rol serieuzer moeten nemen. Doen we dat nu dan niet goed? Dat is denk ik de verkeerde vraag. Die vraag moet zijn: kan het beter?

In de vijfentwintig jaar dat ik gerechtsdeurwaarder ben, is er veel veranderd. Dat geldt ook voor de invulling van de sociale rol. Vroeger moesten we alleen zorgen dat het recht werd uitgevoerd. Steeds meer wordt van ons verwacht dat we daarbij rekening houden met de mens achter de schuldenaar. Die veranderingen stoppen niet en de maatschappij stelt steeds meer eisen. Dat vergt andere kwaliteiten van ons gerechtsdeurwaarders en we zullen daarin mee moeten gaan, of beter nog: vooroplopen. Odekerken geeft daartoe een aanzet.

Kans voor verbetering

Voor mij als bestuurslid van de KBvG dus aanleiding om met Marjolein in gesprek te gaan. Wat kunnen we verder verbeteren, waar liggen kansen? Gerechtsdeurwaarders staan midden in de maatschappij. De vonnissen die rechters wijzen, moeten wij in de praktijk uitvoeren. Dan is pragmatisch werken een vereiste. Wanneer haar onderzoek bijdraagt aan pacificeren en de-escaleren gaan wij daar pragmatisch mee om! En…. Marjolein, gefeliciteerd met je promotie!

Paul Otter is gerechtsdeurwaarder en bestuurslid van de Koninklijke Beroepsorganisatie van Gerechtsdeurwaarders (KBvG). De KBvG zorgt voor een goede beroepsuitoefening door de gerechtsdeurwaarders bij de uitvoering van hun taken, met oog beide partijen. Paul blogt regelmatig over actuele zaken.

Bron: KBvG

 

2 op 10 mannen financieel kwetsbaar in 2016

In dit artikel (PDF, 17 pagina’s) wordt een profiel van de financieel kwetsbare man geschetst, met waar relevant de financieel kwetsbare vrouw als referentie.

In 2016 waren ruim 2 op de 10 mannen van 15 jaar tot de AOW-leeftijd financieel kwetsbaar. Daarbij zijn scholieren en studenten buiten beschouwing gelaten. Van de 1 miljoen financieel kwetsbare mannen moest 65 procent rondkomen van een uitkering. Dit waren ook vaak degenen die zich al vier jaar of langer in financieel kwetsbare positie bevonden. Bijna 30 procent had weliswaar betaald werk, maar verdiende minder dan het bijstandsniveau. Dit kwam doordat ze een kleine baan hadden, ze niet het hele jaar door werkten of als zelfstandige verlies leden of een bescheiden winst hadden. Een kleine 8 procent van de financieel kwetsbare mannen had helemaal geen eigen inkomen.

Bron: CBS

Gerelateerd nieuws (CBS): “Drie miljoen Nederlands kwetsbaar

Download: “Financieel kwetsbare vrouwen (2012)”

Tips en tricks bij overlast door huurder

Steeds vaker hebben bewoners binnen een wijk last van een andere bewoner. Muziek die tot in de vroege uurtjes uit de speakers galmt, vuilniszakken die zich opstapelen in de voortuin. De overlast wordt steeds groter. Hoe ga je hier als woningbouwcorporatie mee om?

Je hebt als verhuurder namelijk de plicht voor omwonenden om je als goed verhuurder te gedragen. Er zijn verschillende acties die je kunt ondernemen. In deze blog geef ik je tips hoe je hier het beste mee kunt omgaan.

Constatering van overlast

Het constateren van overlast begint vaak bij het ontvangen van meldingen van omwonenden. Zij ervaren bijvoorbeeld overlast vanwege harde geluiden, vervuiling of ze worden bedreigd.

Zodra je een melding hebt ontvangen, is het van belang te bekijken of de melding correct is. Dit kan je ontdekken door op huisbezoek te gaan. Spreek de huurder er dan ook op aan. Wanneer je de huurder hebt gesproken, leg dan één en ander vast in een brief. Zet in deze brief ook wat de huurder moet aanpassen en binnen welke termijn.Ook als de huurder niet wordt aangetroffen bij het huisbezoek, kan je de huurder aanschrijven en aangeven wat je hebt geconstateerd en dat hij dit moet verbeteren.

De dossieropbouw van overlast begint met een goede brief waarin de huurder wordt gesommeerd de overlast te beëindigen. Het aangeven wat de overlast veroorzaakt en de huurder de kans geven om één en ander op te lossen, is dan ook erg belangrijk!

Verzamelen gegevens voor het dossier

Als je klachten ontvangt, zijn deze vaak mondeling. Vraag de omwonenden om hun bevindingen in een verklaring vast te leggen. Dit kan eventueel ook anoniem. Van belang is dat zij aangeven waar zij last van hebben en hoe vaak dit voorkomt. Denk hierbij aan het vastleggen van geluidsopnames van de overlast of het maken van foto’s wanneer er sprake is van vervuiling.

Daarnaast is het goed om met de wijkagent in contact te treden over het betreffende adres. Is er iets bekend bij de wijkagent? Ook zij kunnen een verklaring afgeven, opgenomen in een politierapport.

Wanneer de overlast aanhoudt, is het van belang om meerdere malen op huisbezoek te gaan. Noteer steeds wat je constateert en aantreft. Is de huurder thuis, wat voor indruk liet hij achter? Is de huurder niet thuis, hoe ziet de woning eruit? Leg alles vast wat je ziet.

Het is ook goed om de samenwerking op te zoeken met hulpinstanties van bijvoorbeeld de gemeente. Misschien is de huurder daar bekend. Door de samenwerking op te zoeken, kan de overlastsituatie misschien op een eenvoudige manier opgelost worden.

Overdracht

Als de overlast aanhoudt, kan het dossier worden overgedragen aan een deurwaarderskantoor. Wanneer er ook sprake is van een huurachterstand, dan wordt dit meteen meegenomen in het dossier. Ik zal nu aangeven hoe wij hier als deurwaarderskantoor mee om gaan.

Eerst zullen we de situatie goed in kaart brengen. Wat speelt er precies? Is het dossier compleet? Ook kijken we wat er nog gedaan kan worden aan de situatie. Is er nog een oplossing mogelijk? Hierbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan het aansporen van de huurder om de woning vrijwillig te verlaten. Op deze manier bespaart de huurder zich een hoop proceskosten. We doen dit door de huurder nogmaals aan te schrijven en een deurwaarder op huisbezoek te laten gaan.

Wanneer de huurder niet vrijwillig vertrekt, kan het voor komen dat wij langs gaan bij de woningbouwcorporatie om de situatie goed door te spreken. Wat speelt er precies? Wanneer er bijvoorbeeld sprake is van vervuiling, gaan we langs het gehuurde om de situatie zelf te bekijken. Op deze manier weten we precies waar we het over hebben.

Ook onderhouden we contact met de betreffende hulpinstanties. Wat speelt er, en wat gaan we aantreffen als we bij het gehuurde aankomen. Dit is niet alleen van belang voor de gerechtelijke procedure, maar ook voor het traject erna. Als het namelijk tot een ontruiming komt, is het voor de veiligheid van de deurwaarder goed om te weten hoe de huurder kan reageren.

In het kort

Wanneer er sprake is van overlast, is het van belang dat je hier een goed dossier voor opbouwt. Schrijf de huurder eerst aan om de situatie te herstellen. Daar begint het mee. Indien de overlast aanhoudt, zorg er dan voor dat omwonenden hun verklaringen schriftelijk indienen. Zoek actief de samenwerking met de wijkagent en hulpinstanties. Op deze manier breng je de situatie goed in kaart en heb je een volledig dossier om de procedure te starten.

Deze blog is geschreven door Elsemieke Rooms, Teamleider huur sociaal, jurist en interne coach motiverende gesprekstechnieken.

Bron: Janssen & Janssen kenniscentrum

ING: Inkomensafhankelijke huurverhoging heeft weinig effect

De inkomensafhankelijke huurverhogingen hebben weinig effect gehad op de doorstroming in sociale huurwoningen. Het overgrote deel van de huurders zegt zelf dat de huurverhogingen geen invloed hebben gehad op hun verhuisgedrag. Dit stelt het Economisch Bureau van de ING bank op basis van onderzoek dat in opdracht van de bank uitgevoerd werd.

Effect op doorstroming
Sinds 2013 kent het huurbeleid van het kabinet inkomensafhankelijke huurverhogingen, bedoeld om goedkoop scheefwonen tegen te gaan. Het beperkte effect van inkomensafhankelijke huurverhogingen op de doorstroming heeft volgens het ING Economisch Bureau verschillende redenen.

  • Grote levensveranderingen (aangaan relatie, kinderen, scheiding) hebben een veel grotere invloed op verhuisgedrag dan financiële veranderingen.
  • Veel scheefwoners zijn al wat ouder, maken geen grote levensveranderingen meer mee en verhuizen niet meer snel.
  • Scheefwoners hebben weinig alternatieven, veel van hen wonen in gespannen woningmarkten. Het kopen van een woning is alleen maar lastiger geworden en vrijesectorhuur is in vergelijking veel duurder.

Inkomensafhankelijk huurbeleid

De systematiek van inkomensafhankelijke huurverhogingen wijzigde enige malen. In het huidige huurbeleid is een hogere huurstijging mogelijk voor huishoudens met een inkomen boven 40.349 euro. Het is aan corporaties of ze gebruik maken van deze mogelijkheid. Het deel van de corporaties dat inkomensafhankelijke huurverhogingen toepast nam de afgelopen jaren af van driekwart tot ongeveer de helft.

Bron: Aedes